Klima santrali nasıl seçilir?

Özet

Bu makale, hava akışı, boyut, fanlar, ısı geri kazanımı, filtreler, gövde, kurulum gereksinimleri, hijyen ve enerji verimliliği gibi unsurları değerlendirerek bir hava işleme ünitesinin (AHU) nasıl seçileceğini açıklamaktadır. Ayrıca, Eurovent Sertifikalı Performans’ın, bağımsız olarak doğrulanmış performans verilerini kullanarak AHU’ları karşılaştırmalarına yardımcı olarak, daha güvenilir ürün seçimi yapılmasını desteklediğini de özetlemektedir.

Hava İşleme Ünitesi Nedir?

Hava işleme ünitesi (AHU), bir ev veya binadaki havayı hem şartlandıran hem de dolaştıran bir makinedir. AHU’nun çok basit bir tanımı, “iç mekan havasını kontrol eden, fan, bobinler ve filtreler içeren bir kutu”dur. Daha ayrıntılı olarak açıklamak gerekirse, AHU’lar HVAC sistemine bağlı olan ve havayı ısıtma, soğutma, temizleme ve nem ekleme gibi bir dizi görevden sorumlu ünitelerdir.

Ancak bu basit açıklama AHU’ların temel özelliklerini anlatıyor olsa da, bu tüm ünitelerin aynı şekilde çalıştığı veya hatta aynı temel işlevlere sahip olduğu anlamına gelmez. Performans, bileşenlere bağlı olabilir ve genellikle AHU’nun bulunduğu iklim koşullarından etkilenir. Bazı üniteler hava sirkülasyonu, ısıtma ve iklimlendirme sağlarken, diğerleri yalnızca hava sirkülasyonu işlevi görebilir.

Hava işleme üniteleri, tüm gereksinimlerin karşılanmasını sağlamak için genellikle binalara özel olarak üretilir. Satın almadan önce herhangi bir AHU’nun bileşenlerini ve işlevlerini anlamak önemlidir.

Bir AHU nasıl seçilir?

Bir AHU’yu değerlendirirken, ihtiyaçlarınıza en verimli ve maliyet etkin üniteyi satın aldığınızdan emin olmak için kararınızda dikkate almanız gereken bir dizi husus vardır.

Her bir bileşeni ayrı ayrı inceleyeceğiz; ancak, AHU'ların tek tek özelliklerini değerlendirmenin yanı sıra üniteyi bir bütün olarak ele almak da önemlidir.

Hava Akışı

İlk dikkate alınması gereken husus, AHU'nun sağlaması gereken istenen hava akışıdır. Bu anlaşıldıktan sonra, AHU'nun hangi boyutta ve kapasitede olması gerektiği belli olur. Bir hava işleme ünitesinin koşullandırabileceği ve dağıtabileceği hava miktarı L/s (saniye başına litre) cinsinden ölçülür.

Bir AHU seçerken, kullanım yoğunluğu, iç mekan hava kalitesi gereksinimleri, odanın kullanım amacı, ilgili kılavuzlar ve mekanın ısıtma veya soğutma yükü gibi faktörleri göz önünde bulundurarak uygulama için gerekli hava akışını belirlemeniz gerekecektir. Bunu yapmak için, öncelikle AHU’nun iklimlendireceği mekanın hacmini hesaplamalısınız. Ardından, mekan için kaç hava değişimi gerekli olduğuna karar vermelisiniz. CIBSE (Chartered Institution of Building Services Engineers) bu konuda kılavuzlar sunmaktadır.

Boyutlar ve modülerleştirme

AHU'nun boyutu söz konusu olduğunda dikkate alınması gereken birkaç husus vardır. Hava işleme ünitesinin boyutu, filtreleri, ısı eşanjörlerini, bakım ve fanlar için erişim bölümlerini barındıracak kadar büyük olmakla kalmamalı, aynı zamanda tesis odasında mevcut alana da dikkat edilmeli ve tüm bina yönetmeliklerine uyulmalıdır. Genellikle, AHU boyutunun binaya uygun olduğundan emin olmak için planlama veya tasarım sürecinde ünitenin ayrıntılı 3D veya BIM (bina bilgi modellemesi) gösterimleri kullanılır.

AHU'lar hantal olabileceğinden, nakliye ve kurulumun kolaylaştırılması amacıyla modüller halinde teslim edilebilir. Bu durumda, sadece hedef binadaki kapıların ve asansörlerin boyutları değil, aynı zamanda nakliye yöntemi de dikkate alınmalıdır. Modüler tasarıma sahip bir AHU, maliyetli özel nakliye ihtiyacını ortadan kaldırır ve bunun yerine sistemin parçalar halinde teslim edilmesini sağlar.

Fanlar ve enerji geri kazanımı

AHU içindeki fanlar söz konusu olduğunda, sadece boyut değil, yakınlık da önemlidir. Fan pervanesinin AHU içindeki konumu, fan verimliliğini etkileyebilir. Fanın tipini de dikkate almak önemlidir. Kayış tahrikli fanlar, kayışın aşınabilmesi nedeniyle genellikle doğrudan tahrikli fanlara göre daha fazla bakım gerektirir.

Enerji verimliliği de modern binalar için önemli bir husustur; bu nedenle, W/(m³/s) cinsinden ifade edilen iç özgül fan gücü (SFPint) değeri mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır. SFPint, havalandırma bileşenlerinin iç özgül fan gücünü temsil eder ve havalandırma ünitesindeki iç basınç düşüşleri ile fan verimliliği arasındaki ilişkiyi yansıtır.

Genellikle, tüm binanın toplam enerji verimliliği, egzoz hava akımından besleme hava akımına kadar ısı geri kazanım sisteminin ne kadar verimli olduğuna bağlıdır. Bilinçli bir karar verebilmek için, bir AHU satın alırken basınç düşüşü ile termal verimlilik arasındaki dengelemeyi göz önünde bulundurmanız gerekir. Bu husus, Eurovent Sertifikalı Performans enerji verimliliği sınıflandırmasına dahildir.

Soğutma geri kazanımının kullanımı iklime göre değişiklik gösterir. Daha sıcak iklimlerde, %100 dış hava ile soğutma geri kazanımı kullanımı, gerekli soğutma gücünü azaltır. Entalpi geri kazanımı ve termal baypas ile birleştirildiğinde verimlilik daha da artar.

Filtreler

AHU sisteminin en hayati parçalarından biri olan filtreler, bina genelinde temiz ve taze hava sağlamaktan sorumludur. Partikül kirleticiler hava kalitesinin düşmesine neden olur ve daha küçük partikül maddeler insan sağlığı için tehlikeli bile olabilir.

Tam verimlilik için bir AHU’nun mümkün olduğunca geniş bir filtre alanına sahip olması gerekir. Bu, sadece yüksek toz tutma kapasitesi sağlamakla kalmaz, aynı zamanda filtre değiştirme aralıklarını uzatarak basınç düşüşü nedeniyle bakım ihtiyacını da azaltır.

İklim de filtre bölümlerini etkiler; çünkü yanlış malzeme seçimi, korozif yoğuşma suyu nedeniyle hasar görebilir. Zemin panelleri, uygun malzemeden yapıldığından veya uygun bir kaplamaya sahip olduğundan emin olmak için derinlemesine değerlendirilmelidir.

Gövde

Bir AHU için kullanılan herhangi bir gövde, sapma sınırlarını aşmadan maksimum fan basıncına dayanacak kadar sağlam olmalıdır. Bunu önlemek için, paneller ve çerçevelerden oluşan sağlam bir gövde kullanılmalıdır. Havalandırma sisteminin maksimum verimliliğini sağlamak için gövdenin hava sızdırmaz olduğundan emin olmak da hayati önem taşır.

AHU gövdesi, ısı geçirgenliğini azaltmak ve aynı zamanda ısı kaybını ve yerel yoğuşmayı önlemek için ısı yalıtımlı olmalıdır. Isı geçirgenliğinin miktarı yerel iklime bağlıdır. Ortam havası ile hava akışı sıcaklığı arasında daha büyük bir fark olduğunda, ısı kaybını ve yoğuşma riskini azaltmak için genellikle daha düşük ısı geçirgenliği gereklidir.

Korozyon direnci de dikkate alınması gereken bir husustur; denize yakın üniteler, endüstriyel süreçler ve havuz uygulamaları daha yüksek derecede korozyon direnci gerektirir.

Kurulum

Çoğu AHU sistemi dış mekanda kurulduğundan, dikkate alınması gereken bir dizi faktör vardır. Daha önce de belirtildiği gibi, korozyon direnci bunlardan biridir. Buna ek olarak, UV direnci de göz önünde bulundurulmalıdır. Hava panjurları ve egzoz davlumbazları, dış hava akımı ile egzoz hava akımı arasında kısa devre oluşmasını önleyecek şekilde tasarlanmalı ve kurulmalıdır.

Gürültü de önemli bir faktördür. Bir AHU, ürettiği gürültünün rahatsız edici seviyelere ulaşmamasını sağlamak için hem gövdenin ses yalıtımını hem de kanal içi ses gücünü belirtmelidir.

AHU ayrıca mekanik güvenlik ve yangın koruma standartlarını da karşılamalıdır.

Hijyen

Yoğuşma ve biyolojik kirlenmeyi önlemek için alınması gereken bir dizi önlem vardır. İç yüzey malzemesinin uygun seçimi, fanların, filtrelerin ve eğimli damlama tepsilerine sahip soğutma serpantinlerinin doğru düzenlenmesi, AHU’nun hijyenik olmasını sağlayacaktır. AHU, kir birikimini önlemek için doğru şekilde sızdırmaz hale getirilmelidir. Özellikle filtreler ve bunların bakımı ile ilgili olarak denetim, bakım ve temizlik için genel gereklilikler bulunmaktadır.

Eurovent Sertifikalı Performans için hangi özellikler gereklidir?

AHU'lar, çeşitli kurulum hususları ve bileşenleri içeren karmaşık cihazlar olabilir. Hangi özelliklerin ve işlevlerin hayati önem taşıdığını ve AHU'nun sorunsuz ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlayacağını değerlendirmek zor olabilir. Ayrıca, her AHU aynı değildir ve bazıları, özel gereksinimlerinize bağlı olarak diğerlerinden daha iyi performans gösterecektir.

Bilgiye dayalı bir karar vermenize yardımcı olmak amacıyla, AHU’lar için Eurovent Sertifikalı Performans programı, beyan edilen ürün performans verilerini tarafsız bir üçüncü taraf sertifikasyon süreciyle doğrular. Bu sertifikasyon, bir dizi işlevselliği ve performansı kapsar.

Hava akışı – Kullanılabilir statik basınç – güç girişi

Hava akışı genellikle saat başına metreküp (m³/h) veya saniye başına litre (l/s) cinsinden ifade edilir. Bu, AHU’nun dolaştırabileceği hava miktarıdır.

Bir AHU tarafından sağlanan paskal (Pa) cinsinden mevcut statik basınç, ünitenin kanal sistemi içindeki basınç düşüşlerini aşmasını sağlar.

Son olarak, watt (W) veya kilovat (kW) cinsinden güç girişi, AHU’nun elektrik enerjisi tüketimini gösterir.

Ses Gücü Seviyeleri

AHU’lara entegre edilmiş fanlar gürültü üretir. Ses Gücü seviyeleri desibel (dB) cinsinden ölçülür.

Isıtma / Soğutma Kapasitesi

AHU'lar, ısıtma ve/veya soğutma serpantinleri içerebileceğinden, binayı ısıtmak veya soğutmak için kullanılabilir.

Isı geri kazanımı

Bir AHU içinde geri kazanılan enerji miktarı yüzde (%) olarak ifade edilir. Isı geri kazanımı, hava değişim hızı nedeniyle HVAC sisteminin enerji tüketimini azaltmaya yardımcı olur.

Gövde performansları

AHU gövdeleri (veya model kutuları), mukavemetleri, dış ve iç hava sızdırmazlıkları, ısı yalıtımı ve ses yalıtımı ile karakterize edilir.

Enerji verimliliği

Eurovent sertifikalı AHU'lar, A+ (en verimli) ile E (en az verimli) arasında değişen enerji verimlilik sınıflarıyla tanımlanır. Bu enerji verimlilikleri, bir AHU'nun tüm ilgili özelliklerini dikkate alır: fan verimliliği, AHU içinden geçen hava hızı, ısı geri kazanım verimliliği ve ısı geri kazanım basınç düşüşü.

Eurovent Sertifikalı Performans AHU programı kapsamındaki ürünlere, bu kriterleri karşılayan bir enerji verimlilik sınıfı atanır; bu da proje tasarımcılarının ve alıcıların beyan edilen performans verilerini karşılaştırmasına ve proje gereksinimlerine uygun bir AHU seçmesine yardımcı olur.

Sıkça sorulan sorular

Bir AHU seçerken en önemli faktör nedir?

Doğru AHU seçimi, binaya ve uygulamaya bağlıdır; ancak hava akışı, enerji verimliliği, mevcut alan, filtreleme, ısı geri kazanımı, gürültü seviyeleri ve kurulum koşulları tek tek değil, bir bütün olarak değerlendirilmelidir.

AHU enerji verimliliği neden önemlidir?

AHU'lar, özellikle fan gücü, hava hızı ve ısı geri kazanım performansı yoluyla bir binanın genel enerji tüketimi üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Verimli bir AHU seçmek, konforu ve iç mekan hava kalitesini desteklerken işletme maliyetlerini düşürmeye yardımcı olabilir.

Neden Eurovent sertifikalı ürünler tercih edilmelidir?

Eurovent sertifikalı ürünleri tercih etmek, alıcılara, danışmanlara ve proje tasarımcılarına AHU performans beyanlarının güvenilir, karşılaştırılabilir ve bağımsız olarak doğrulanmış olduğuna dair daha fazla güven verir. Sertifikasyon, performansı ölçmek ve karşılaştırmak için tanınmış bir endüstri çerçevesi sağlarken, Eurovent Sertifikalı Performans programı, beyan edilen verileri tarafsız üçüncü taraf laboratuvar testleri, fabrika denetimleri, seçim yazılımı denetimleri ve düzenli kontroller yoluyla doğrular. Bu, yalnızca üretici beyanlarına olan bağımlılığı azaltır ve kullanıcıların binanın ihtiyaçlarına, enerji verimliliği hedeflerine ve uzun vadeli işletme performansına daha uygun ürünleri seçmelerine yardımcı olur.

Hijyenin temel bir gereklilik olduğu durumlarda, seçilen AHU’lar hijyenik AHU seçeneği kapsamında da sertifikalandırılabilir; bu da, daha katı iç hava kalitesi veya hijyen gereksinimleri olan uygulamalar için daha net şartnamelerin hazırlanmasına destek olur.

Daha fazla bilgi edinin

Sertifikalı Hava İşleme Üniteleri'ni arayın

AHU sertifikasyon programını görüntüleyin